De aanwezigheid van per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) in kraanwater is de afgelopen jaren een belangrijk probleem geworden voor het milieu en de gezondheid. Trifluorazijnzuur (TFA) is hier een van de meest opvallende vanwege de persistentie, mogelijke gezondheidseffecten en voortdurende groei.
Wat is TFA (trifluorazijnzuur)?
TFA is een type PFAS, een groep door de mens gemaakte chemicaliën die zich kenmerken door hun resistentie tegen hitte, water en olie. TFA is specifiek een PFAS met een ultrakorte keten en een chemische structuur die het zeer stabiel en mobiel maakt in het milieu¹.
Waar komt TFA vandaan?
TFA kan afkomstig zijn van verschillende bronnen, waaronder industriële processen, de afbraak van PFAS met een langere keten en als bijproduct van koelmiddelen en andere gefluoreerde gassen². Het is ook een bekend afbraakproduct van PFAS-houdende pesticiden¹.
Waar is TFA aangetroffen?
TFA is wereldwijd aangetroffen in waterbronnen, waaronder de VS, waar een zesvoudige toename van de TFA-niveaus in 23 jaar is gemeld. In Duitsland zijn de concentraties transvetzuren in regenwater in twintig jaar tijd vervijfvoudigd. Het Verenigd Koninkrijk heeft nog geen limieten vastgesteld voor transvetzuren in drinkwater, ondanks dat het als een zorgwekkende stof is aangemerkt. In heel Europa zijn transvetzuren in alarmerende concentraties aangetroffen, waarbij 79% van de monsters de limiet van de EU-drinkwaterrichtlijn voor totale PFAS overschrijdt.
Gezondheidsrisico's van de consumptie van transvetzuren in kraanwater
De gezondheidsrisico's die gepaard gaan met de consumptie van transvetzuren worden nauwlettend onderzocht. Transvetzuren zijn in verband gebracht met mogelijke reproductietoxiciteit en ontwikkelingsproblemen. Sommige studies suggereren dat blootstelling aan transvetzuren de vruchtbaarheid en de ontwikkeling van kinderen kan schaden². Gezondheidsautoriteiten hebben echter beoordelingen uitgevoerd van de risico's voor de gezondheid van de mens als gevolg van blootstelling aan transvetzuren in het milieu. Hieruit is echter gebleken dat de huidige niveaus geen significante gezondheidsrisico's opleveren³.
Filtratie van transvetzuren in de waterzuiveringsinstallatie
Transvetzuren zijn een van de duurste PFAS-stoffen om te verwijderen. Waterzuiveringsinstallaties kunnen verschillende methoden gebruiken om het TFA-gehalte te verlagen, zoals:
- Ionenuitwisseling
- Omgekeerde osmose
- Gemodificeerde actieve kool en elektro-geassisteerde desorptie
Transvetzuren uit kraanwater verwijderen thuis
Voor filtratie thuis zijn er specifieke filters ontworpen om de PFAS-concentratie te verlagen:
- Actieve koolfilters (GAC of koolstofblok): Deze gebruiken actieve kool om chemicaliën op te vangen terwijl het water erdoorheen stroomt.
- Omgekeerde osmose (RO)-systemen: RO perst water door een barrière die chemicaliën van het water scheidt.
- Ionenwisselaarharsen: Deze werken als magneten en trekken verontreinigingen aan en houden deze vast.
Het is essentieel om filters te kiezen die onafhankelijk zijn getest om PFAS te verwijderen of te verminderen om de effectiviteit te garanderen. Houd er rekening mee dat actieve kool minder efficiënt is dan de andere twee methoden om TFA te verminderen.
Conclusie over TFA in kraanwater
TFA in kraanwater vormt een complexe uitdaging vanwege de persistentie en mogelijke gezondheidseffecten. Hoewel waterzuiveringsinstallaties en filtersystemen voor thuisgebruik oplossingen bieden om de TFA-niveaus te verlagen, zijn voortdurend onderzoek en regelgeving cruciaal om deze milieuproblematiek integraal aan te pakken.
